Prawo do świadczeń pomocy społecznej przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie, zamieszkującym i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz cudzoziemcom, zamieszkującym i przebywającym na tym terytorium, posiadającym zezwolenie na pobyt stały lub status uchodźcy, nadany w Rzeczypospolitej Polskiej oraz obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy uzyskali zezwolenie na pobyt. Pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom, na zasadach określonych w ustawie, w szczególności z powodu: 

  1. ubóstwa; 
  2. sieroctwa;
  3. bezdomności; 
  4. bezrobocia;
  5. niepełnosprawności; 
  6. długotrwałej lub ciężkiej choroby; 
  7. przemocy w rodzinie; 
  8. potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności; 
  9. bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych; 
  10. braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze; 
  11. trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy; 
  12. trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego; 
  13. alkoholizmu lub narkomanii; 
  14. zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej; 
  15. klęski żywiołowej lub ekologicznej. 

 

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom w przypadku występowania jednej z powyższych okoliczności, a których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej: 

  1. osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 634 zł, zwanej „kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej” 
  2. osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 514 zł, zwanej „kryterium dochodowym na osobę w rodzinie” 
  3. rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej „kryterium dochodowym rodziny” 


Do dochodów nie wlicza się:

  • alimentów świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób
  • jednorazowych świadczeń socjalnych • świadczeń w naturze 
  • świadczenia pieniężnego w postaci składki na ubezpieczenie społeczne, opłacanej przez ośrodki pomocy społecznej.

W razie wystąpienia rażących dysproporcji między wysokością dochodu a rzeczywistą sytuacją majątkową stwierdzoną przez pracownika socjalnego, kierownik ośrodka pomocy społecznej może odmówić przyznania świadczeń z pomocy społecznej. 

 

Obowiązki osób i rodzin ubiegających się o pomoc społeczną 

Osoby lub rodziny, korzystające z pomocy społecznej, zobowiązane są do współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną, marnotrawstwo przyznanych świadczeń, ich celowe niszczenie, bądź też marnotrawstwo własnych zasobów materialnych, a także ich nieracjonalne wykorzystywanie mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Również nie wywiązywanie się z uzgodnień zawartych w kontrakcie może spowodować ograniczenie lub odmowę przyznania świadczenia. Osoby i rodziny, korzystające ze świadczeń pomocy społecznej, są zobowiązane poinformować o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Świadome wprowadzenie w błąd pracownika socjalnego może spowodować zmianę decyzji na niekorzyść strony oraz naliczenie nienależnie pobranych świadczeń. Świadczenia nienależnie pobrane podlegają zwrotowi, niezależnie od dochodu rodziny.

Tryb udzielania pomocy społecznej 

Tryb przyznania świadczenia z pomocy społecznej składa się z następujących etapów: 

  1. Zgłoszenie wniosku o udzielenie pomocy: o osobiste, pisemne lub telefoniczne zgłoszenie osoby ubiegającej się o pomoc do pracownika socjalnego (zgłoszenie może nastąpić z urzędu lub może go dokonać przedstawiciel ustawowy lub inna osoba za zgodą ubiegającego się o pomoc) 
  2. Sporządzenie wywiadu środowiskowego i planu pomocy: o rozeznanie przez pracownika socjalnego sytuacji osobistej i rodzinnej osoby ubiegającej się o pomoc społeczną, tj. przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania klienta o wspólne (pracownik socjalny z osobą lub rodziną) opracowanie planu pomocy 
  3. Sporządzenie decyzji i wydanie jej osobie ubiegającej się o pomoc społeczną 
  4. Realizacja przyznanych świadczeń 

 

Złożenie wniosku 

Postępowanie w sprawie świadczeń pomocy społecznej wszczynane jest na wniosek osoby zainteresowanej, bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Ośrodek przyjmuje także wszelkie zgłoszenia od osób, instytucji i organizacji społecznych, dotyczące konieczności udzielania pomocy każdej osobie lub rodzinie na terenie gminy, znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej i niezdolnej do samodzielnego zaspokajania np. potrzeb bytowych. Pomoc społeczna może być udzielana również z urzędu, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej pełnomocnika.

Wywiad środowiskowy 

Podstawą udzielenia pomocy jest wywiad środowiskowy sporządzony w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o pomoc, a w sprawach nie cierpiących zwłoki, w miejscu pobytu osoby ubiegającej się. Brak zgody na przeprowadzenie wywiadu jest równoznaczny z rezygnacją z pomocy społecznej. Celem wywiadu środowiskowego jest rozeznanie sytuacji bytowej, rodzinnej, zdrowotnej i mieszkaniowej osoby (rodziny) ubiegającej się o pomoc. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są zobowiązane do współudziału w rozwiązaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Pracownik socjalny przeprowadza wywiad środowiskowy w ciągu 14 dni od daty wszczęcia postępowania, a w sprawach pilnych w terminie 2 dni. Strona występująca o pomoc powinna zgromadzić dokumenty stanowiące podstawę ustalenia jej danych personalnych, stanu zdrowia, sytuacji rodzinnej i materialnej. W trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego, w porozumieniu z klientem ustalany jest plan pomocy. Ustalenia zostają zawarte w kontrakcie socjalnym. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy mogą zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. 

Kontrakt socjalny 

Kontrakt socjalny to pisemna umowa zawarta z osobą ubiegającą się o pomoc, określająca uprawnienia i zobowiązania stron umowy (osoby zwracającej się o pomoc, pracownika socjalnego oraz kierownika ośrodka). Zawarcie kontraktu socjalnego ma na celu określenie sposobu współdziałania w rozwiązywaniu problemów osoby lub rodziny, która znalazła się w trudnej sytuacji życiowej, z uwzględnieniem możliwości wykorzystania zasobów środowiska lokalnego. Kontrakt zawiera opis sytuacji życiowej osoby lub rodziny oraz opis działań koniecznych do podjęcia przez nią, a także formę, zakres i czas udzielanej przez Ośrodek pomocy. W kontrakcie odnotowuje się również wszystkie uwagi, dotyczące realizacji kontraktu. Okres, na jaki zawierany jest kontrakt socjalny dostosowywany jest z jednej strony do sytuacji życiowej, w jakiej znajduje się osoba zawierająca kontrakt, a z drugiej – do form wsparcia, zaproponowanych przez Ośrodek. Klient otrzymuje jeden egzemplarz kontraktu. 

 

Wydanie decyzji 

Świadczenia z pomocy społecznej przyznawane są w formie decyzji. Wszystkie decyzje o przyznaniu pomocy, a zwłaszcza decyzje o odmowie przyznania pomocy, wydawane są w formie pisemnej. Wyjątek stanowią świadczenia w postaci pracy socjalnej, poradnictwa, itp. – tu pomoc udzielana jest bez konieczności wydawania decyzji. Stronom przysługuje odwołanie od decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej. 

Realizacja świadczeń 

Realizacja świadczeń pieniężnych odbywa się w terminach określonych w decyzji lub w formie przekazów pocztowych, przelewów na konto osobiste lub w kasie OPS. 

Wymagane dokumenty 

Osoby i rodziny ubiegające się o pomoc z Ośrodka Pomocy Społecznej są zobowiązane do udokumentowania swojej trudnej sytuacji społeczno-bytowej. Wiąże się to z koniecznością dostarczenia przez osoby ubiegające się o pomoc szeregu różnorodnych zaświadczeń, oświadczeń itp. Szczegółowych informacji w każdym indywidualnym przypadku udziela właściwy pracownik socjalny w trakcie zgłaszania się o pomoc lub w trakcie przeprowadzania wywiadu środowiskowego. W przypadku niemożności dostarczenia danego dokumentu przez klienta, pracownik socjalny ma prawo i obowiązek dołożyć starań do jego zdobycia. Wywiad środowiskowy, dokumenty wymagane przy przyznaniu pomocy społecznej i decyzje administracyjne, na podstawie których następuje realizacja zaplanowanych świadczeń, a także inne pisma przychodzące i wychodzące z ośrodka, dotyczące danej osoby (rodziny), przechowuje ośrodek i stanowią one dokumentację klienta od początku jego korzystania z pomocy społecznej. 

Stronom przysługuje prawo odwołania od decyzji OPS-u w ciągu 14 dni od daty jej otrzymania. Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem Ośrodka Pomocy Społecznej. Odwołania należy kierować do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. 

 

Co rozumiemy pod pojęciem „dochód”?

Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł  i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

  1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
  2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
  3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Do dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny lub motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczeń   w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tyt. wykonywania prac społecznie użytecznych, świadczenia  pieniężnego i  pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, dochodu z powierzchni  użytków rolnych  poniżej 1 ha przeliczeniowego.

 

W stosunku do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą:

  1. opodatkowaną podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych - za dochód przyjmuje się przychód z tej działalności pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, obciążenie podatkiem należnym określonym w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne określonymi w przepisach o świadczeniach  opieki zdrowotnej  finansowanych ze środków publicznych, związane z prowadzeniem tej działalności oraz odliczonymi od dochodu składkami na ubezpieczenia społeczne niezaliczonymi do kosztów uzyskania przychodów, określonymi w odrębnych przepisach, z tym, że dochód ustala się dzieląc kwotę dochodu z działalności gospodarczej  wykazanego w zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok  kalendarzowy przez liczbę miesięcy, w których podatnik prowadził działalność, a jeżeli nie prowadził działalności, za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby;
  2. opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu tej osoby.

 

W sytuacji, gdy podatnik łączy przychody z działalności gospodarczej z innymi przychodami lub rozlicza się wspólnie z małżonkiem, przez podatek należny, o którym mowa w ust. 5 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, rozumie się podatek wyliczony w takiej proporcji, w jakiej pozostaje dochód podatnika z pozarolniczej działalności gospodarczej wynikający z deklaracji podatkowych do sumy wszystkich wykazanych w nich dochodów. Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w przypadku prowadzenia działalności opodatkowanej na zasadach określonych w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych ustala się na podstawie zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, zawierającego informację o wysokości:

  1. przychodu;
  2. kosztów uzyskania przychodu;
  3. różnicy pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania;
  4. dochodów z innych źródeł  niż pozarolnicza działalność gospodarcza  w przypadkach, o których mowa  w ust. 6 ustawy o pomocy społecznej;
  5. odliczonych od dochodu składek na ubezpieczenia społeczne;
  6. należnego  podatku;
  7. odliczonych od podatku składek na ubezpieczenie zdrowotne związanych z prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej.

 

Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w przypadku prowadzenia działalności na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne ustala się na podstawie zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego zawierającego informację o formie opodatkowania oraz na podstawie dowodu opłacenia składek w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

 

Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 288  zł.

Dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej i z ha przeliczeniowych oraz z innych źródeł sumuje się.

 

W przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty:

  1. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej,
  2. kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie -  kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

 

W przypadku uzyskania jednorazowego dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód.

W przypadku uzyskiwania dochodu w walucie obcej, wysokość tego dochodu ustala się według średniego kursu Narodowego Banku Polskiego z dnia wydania decyzji administracyjnej w sprawie świadczenia z pomocy społecznej.

 

Formy pomocy

Zasiłek  stały

Zasiłek stały jest  świadczeniem  przysługującym  na podstawie art. 37 ustawy o pomocy społecznej:

  • pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej ,
  • pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

 

Zasiłek stały ustala się w wysokości:

  • w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604 zł miesięcznie;                                                                                                        
  • w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.

 

Kwota zasiłku nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie. Świadczenie to jest zadaniem własnym gminy .

W przypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania lub zasiłku dla opiekuna, zasiłek stały nie przysługuje.

Osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającej się o przyjęcie do niego uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na miejsce w takim domu była uprawniona do zasiłku stałego.

 

Zasiłek  okresowy

Zasiłek okresowy - świadczenie przysługuje na podstawie art. 38 ustawy o pomocy społecznej; adresowane jest do osób i rodzin bez dochodów lub o dochodach niższych niż ustawowe kryterium oraz zasobach pieniężnych nie wystarczających na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, zwłaszcza ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.

 

Zasiłek okresowy ustala się:

  • w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie;
  • w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

 

Kwota tak ustalonego zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy między:

  • kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby;
  • kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

 

Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł. Okres, na jaki jest przyznawana, ustala ośrodek pomocy społecznej  na podstawie okoliczności sprawy. 

 

Specjalny zasiłek okresowy

Świadczenie to może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, ale pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 ustawy o pomocy społecznej).

 

Zasiłek celowy

W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy.
Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

 

Zasiłek celowy na zakup żywności może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa wyżej, tj: dla osoby samotnie gospodarującej – w wysokości nie przekraczającej 951,00 zł, dla osoby w rodzinie - w wysokości nie przekraczającej 771,00 zł.

 

Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne.

 

Zasiłek celowy może być przyznany w formie biletu kredytowanego.

Zasiłek celowy może być przyznany również w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego.

Zasiłek celowy przyznany w celu realizacji postanowień kontraktu socjalnego może być wypłacany niezależnie od dochodu, przez okres 2 miesięcy od dnia, w którym osoba objęta kontraktem socjalnym, w trakcie jego realizacji, stała się osobą zatrudnioną.

Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego.

Zasiłek celowy może być przyznany także osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Zasiłek celowy w przypadku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej albo ekologicznej może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

 

W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany:

  • specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi;
  • zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.

 

Zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego

To świadczenie przysługuje na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i może być przyznane osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego.
W takim przypadku może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

 

Zasiłek celowy na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną

Przysługuje na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i może być przyznane osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej.
W takim przypadku może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

 

Specjalny zasiłek celowy

Udzielany jest na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej i może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium ustawowe - w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny.

 

Zasiłek celowy na zasadach zwrotu

Świadczenie to może być przyznane w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe, ale pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku (art. 41 ustawy o pomocy społecznej).

 

Wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd

Wynagrodzenie za sprawowanie opieki wypłaca się w wysokości ustalonej przez sąd. Wynagrodzenie to obliczone w stosunku miesięcznym nie może przekraczać 1/10 przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłoszonego przez prezesa głównego urzędu statystycznego za okres poprzedzający dzień przyznania wynagrodzenia.

 

Składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Za osobę, która zrezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza 150% kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i osoba opiekująca się nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów lub nie otrzymuje emerytury albo renty. Przez ojca i matkę należy rozumieć również ojca i matkę współmałżonka.

Dotyczy to również osób, które w związku z koniecznością sprawowania opieki pozostają na bezpłatnym urlopie.

Przez ojca i matkę należy rozumieć również ojca i matkę współmałżonka.

 

Konieczność sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad osobami, wymienionymi wyżej, stwierdza lekarz ubezpieczenia zdrowotnego w zaświadczeniu wydanym nie wcześniej niż na 14 dni przed złożeniem wniosku o przyznanie świadczenia. Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w wysokości określonej przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych jest opłacana przez okres sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego  okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego), z zastrzeżeniem art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych.  

 

Składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie przysługuje osobie, która w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczenia: ukończyła 50 lat i nie posiada okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) wynoszącego co najmniej 10 lat; posiada okres ubezpieczenia (składkowy i nieskładkowy) wynoszący 25 lat, z zastrzeżeniem art. 87 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. O emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych.  

 

Przy ustalaniu okresu ubezpieczenia, o którym mowa wyżej, okresy nieskładkowe ustala się w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych.

 

Posiłki

Zgodnie z art. 48 ustawy  o pomocy społecznej ośrodek pomocy społecznej realizuje działania obejmujące w szczególności zapewnienia pomocy w zakresie jednego gorącego posiłku dziennie osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić.

Pomoc, o której mowa wyżej przyznana dzieciom i młodzieży w okresie nauki w szkole może być realizowana w formie zakupu posiłków.

 

Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa wyżej, tj:

  • Dla osoby samotnie gospodarującej – w wysokości nie przekraczającej 951,00 zł.
  • Dla osoby w rodzinie - w wysokości nie przekraczającej 771,00 zł.

 

Przyznanie pomocy w formie posiłku, ze szczególnym uwzględnieniem gorącego posiłku następuje na wniosek zainteresowanego, rodziców, opiekunów prawnych, rodziców zastępczych, pracownika socjalnego, lub innej osoby za zgodą przedstawiciela ustawowego lub rodziców zastępczych po uprzednim przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego.

 

 

Schronienie

Ośrodek udziela również pomocy w postaci schronienia osobie tego pozbawionej. Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego. Schronienia udziela się w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i  innych miejscach do tego przeznaczonych.

 

Usługi opiekuńcze

Osobie  samotnej,  która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych  usług opiekuńczych.

Usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być również przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie  niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi opiekuńcze świadczone są przez opiekunki w domu klienta, na podstawie pisemnej decyzji kierownika ośrodka, poprzedzonej złożeniem kompletnego wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego.

Usługi opiekuńcze obejmują pomoc  w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych np. Przygotowanie i podanie posiłku, zakupy, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację, sprzątanie, umożliwienie kontaktu z lekarzem, załatwienie niezbędnych spraw w urzędach oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

Rada miejska w Słomnikach przyjęła uchwałą  szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze  oraz szczegółowe  warunki częściowego  lub całkowitego  zwolnienia od opłat ,jak również trybu ich pobierania.

 

Dom pomocy społecznej

Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt wydaje kierownik gminnego ośrodka pomocy społecznej w słomnikach z upoważnienia burmistrza gminy słomniki.

 

Do domu pomocy społecznej kieruje się na podstawie :

  1. Pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie do domu, złożonego do gminnego  ośrodka pomocy społecznej w Słomnikach bądź bezpośrednio do pracownika socjalnego z rejonu, w którym zamieszkuje zainteresowana osoba.
  2. Rodzinnego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby ubiegającej się o skierowanie, zawierającego w szczególności pisemne stwierdzenie braku możliwości zapewnienia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez rodzinę lub gminę.

 

Do pisemnego wniosku osoby ubiegającej się o skierowanie dołącza się : 

  1. Kserokopię decyzji organu emerytalno-rentowego, ustalającego wysokość emerytury lub renty, lub inne dokumenty potwierdzające dochód, 
  2. Pisemną zgodę osoby ubiegającej się lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie oraz pisemną zgodę na potrącanie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej,
  3. Oświadczenie o stanie majątkowym,
  4. Kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jeśli  klient posiada,
  5. Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do DPS,
  6. Wyniki badań, między innymi : morfologia krwi, badania moczu, EKG, HBS, VDRL, RTG klatki piersiowej lub aktualną kartę informacyjną leczenia szpitalnego.
  7. Opinię ośrodka pomocy społecznej dotycząca stopnia sprawności wnioskodawcy
  8. Inne dokumenty wskazane przez pracownika socjalnego w trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego.

  

Odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi w kolejności: 

  1. Mieszkaniec domu (osoba skierowana) w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka - nie więcej niż 70% tego dochodu,
  2. Małżonek, zstępni przed wstępnymi,
  3. Gmina, z której osoba została skierowana,
  4. Inne osoby spokrewnione lub nie.

 

Domy pomocy społecznej, w zależności od tego, dla kogo są przeznaczone, dzielą się na następujące typy domów, dla: 

  1. osób w podeszłym wieku;
  2. osób przewlekle somatycznie chorych;
  3. osób przewlekle psychicznie chorych;
  4. dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie;
  5. dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie;
  6. osób niepełnosprawnych fizycznie;
  7. osób uzależnionych od alkoholu.

 

Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalająca opłatę  za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

 

Praca socjalna

Praca socjalna realizowana jest przez wykwalifikowaną kadrę pracowników socjalnych. Skierowana jest na rzecz poprawy funkcjonowania osób i rodzin w ich środowisku społecznym.

Praca socjalna zmierza do tego, aby wzmocnić u podopiecznych poczucie odpowiedzialności za swój byt i swojej rodziny i nie pogłębiać zależności od pomocy społecznej.

Pomocy w formie pracy socjalnej udziela się bez względu na kryterium dochodowe.

 

Praca socjalna obejmuje działania o charakterze :

  • profilaktycznym- zapobiegające utrwalaniu się i poszerzaniu dysfunkcji ,
  • osłonowym - zapobiegające degradacji biologicznej i społecznej każdej kategorii osób i rodzin,
  • aktywizującym, zmierzające do przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych osób i rodzin.

 

Doskonaląc metody i formy działania, ośrodek pomocy społecznej  podejmuje się realizacji różnorodnych rodzajów świadczeń m.in.: zabezpieczenia wyżywienia, środków higieny i odzieży, umożliwienia i pomocy w leczeniu uzależnień, udzielania informacji o bezpłatnej pomocy prawnej, poszukiwania stałych miejsc zamieszkania i miejsc pracy dla osób mogących ją podjąć, lokowania w domach pomocy społecznej, załatwiania spraw rentowych i emerytalnych, pomocy w wyrabianiu lub odtwarzaniu dokumentów osobistych, udzielania pomocy w rozwiązywaniu problemów rodzinnych.

Praca socjalna świadczona jest osobom i rodzinom bez względu na posiadany dochód.

Każda świadczona pomoc kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, od której służy prawo wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania - za pośrednictwem tutejszego ośrodka pomocy społecznej – do samorządowego kolegium odwoławczego w Krakowie.